WHO AM I?       Click here for english. De allereerste nederlandstalige recensie van Jackie Chans Who Am I?. Het kon eigenlijk ook niet anders dan dat wij 'm zouden hebben. Na het interview met Jackie op het filmfestival vorig jaar, na de verslagen en foto's van opnames in Rotterdam, het interview met Mike Lambert en Brent Houghton en mijn eigen avonturen als figurant, is de Who Am I?-cyclus dan eindelijk rond. Ik heb dan ook reikhalzend uitgekeken naar het eindresultaat en niet alleen om te zien of ik erin voorkom (twee keer zelfs). Het is zeldzaam genoeg dat Jackie Chan in je eigen stad een film komt opnemen, tenzij je in Hong Kong woont (of in Melbourne). Ik had het grote fortuin dat ik een groot deel van de werkzaamheden van dichtbij heb mogen bekijken. En dan wordt een mens erg nieuwsgierig naar het eindresultaat. Maar eerst een geschiedenis lesje. De roots van Who Am I? liggen bij een script genaamd The Lion Goes West, een door Jackie geschreven verhaal over een kung fu-meester die naar het wilde westen komt om vervolgens zijn geheugen te verliezen en geadopteerd te worden door een indianenstam. Voor de kenners onder ons zal dat verhaal wel erg bekend in de oren klinken. Het was namelijk het plot van Sammo Hung's Once Upon A Time In China 6. Tsui Hark plunderde er voor die produktie vrolijk op los en jatte zowel Jackie's script als zijn titel (de Chinese titel van de film was zelfs 'Wong Fei Hung's Lion Goes West'!). Zo zat Jackie met een onbruikbaar script. Een radicale ingreep zorgde ervoor dat het idee niet bij het oud papier hoefde. De handeling werd verplaatst naar het heden, de kung fu meester werd een commando en Amerika werd Afrika. Het verhaal draait om een kristal, opgegraven in een mijn in Zuid-Afrika, dat zoveel energie herbergt dat een miniem fragment ervan een volledige stad van electriciteit kan voorzien. Een team van commando's, waaronder Jackie (die opnieuw gewoon Jackie Chan heet in de film), wordt op pad gestuurd om zowel het kristal als de drie wetenschappers die het bestuderen (heel slecht gespeeld door onder andere Michiel "Mario de pizzabakker" Kerbosch en Hans Cornelissen uit Zeg 'ns Aaa) te ontvoeren. Als de klus geklaard is besluit de leider van de operatie, de op eigen houtje opererende CIA-agent Morgan, alle leden van het commandoteam in één klap uit te schakelen. Zijn rechterhand Peter (Lambert) laat de helicopter waarin de heren vervoerd worden neerstorten in de Afrikaanse bush. Uiteraard is Jackie de enige die ontsnapt. Hij valt uit de helicopter door diverse lagen gebladerte en stort halfdood ter aarde, waar hij gevonden wordt door een lokale stam. Met twee gebroken benen en geheugenverlies (waardoor hij eenieder de vraag stelt "Who am I?", zodat hij al snel zo genoemd wordt) wordt hij in de stam opgenomen. Als hij stuit op twee deelnemers aan een rally ziet hij een mogelijkheid om terug te gaan naar de beschaving en zijn verleden te ontrafelen. Voordat 't zover is wint hij echter de rally voor ze; gekleed in vol inboorlingen-ornaat, wat hem op een flinke dosis publiciteit komt te staan. Hierdoor komt Morgan hem weer op het spoor en al snel wordt Jackie, zoals altijd, achtervolgd door een bijna eindeloze collectie bad guys, die hem richting Rotterdam drijven: hoofdkwartier der slechterikken en de sleutel tot Jackie's verleden. Dat dit allemaal wel erg vergezocht is, is uiteraard te danken aan het gegoochel met het script. Het feit dat een groot deel van de opgenomen scenes uit de film is gesneden (het is dan ook een wonder dat ik zelf nog twee keer te zien ben) helpt ook niet echt mee aan een uitgebalanceerd resultaat. Het is duidelijk merkbaar dat er materiaal uitgelaten is, waardoor er een gehaaste film is ontstaan. Dat heeft tot voordeel dat alles vlot in beweging blijft, maar zelfs met een lengte van twee uur had deze film nog wel een stuk langer mogen zijn. Dankzij het radicale montagewerk komen ook personages niet helemaal uit de verf. Vooral de twee gespeeld door Mike Lambert (die eigenlijk weinig te doen heeft dan achter Jackie aanrennen en zelfs geen vechtscene krijgt) en Ed Nelson (wiens kromgetrokken personage - eerst bloedserieus, later belachelijk onlollig - een gebrek aan regie blootlegt). Verder botsen de stijlen van co-regisseurs Jackie en Benny Chan (geen familie) nogal met elkaar. Waar Jackie zich van zijn gewoonlijke komische actie formule bedient, houdt Benny het serieuzer en strakker, waardoor de ongein schril afsteekt bij de rest van de film. Edoch, het is niet allemaal treurnis. Het camerawerk is fantastisch, zowel in de scenes op de Afrikaanse steppen als in de zeer spectaculaire beelden van Rotterdam, dat voor hele mooie decors zorgt. Chan acteert best goed, evenals Ron Smerczak als Morgan en zelfs beide vrouwelijke personages (Michelle Ferre en Mirei Yamammoto) zijn voor de verandering eens niet de hele film bezig met schreeuwen en irritant zijn (zoals de dames in bijvoorbeeld Operation Condor en talloze andere HK films). En ondanks de tekortkomingen levert de film over het algemeen een goed te genieten avontuur. Dat is niet in het minst te danken aan de actie. De militaire operatie in de jungle, een serie enorme explosies in een energiecentrale (daar loop ik tussen), een strakke auto-achtervolging door Johannesburg (waarin grote delen van Rotterdam zijn te herkennen!) en de Erasmusbrug-finale, met inzet van het halve materieel van het korps mariniers, zijn een paar voorbeelden van sterke, grootschalige actiescenes. Ook Jackie zelf is weer volop op dreef. Waar hij in zijn meest recente films steeds minder vechtscenes leek te willen doen (tot grote afkeuring van de fans) is hij in Who Am I? weer in topvorm bezig. Vuisten, voeten, stoelen, klompen, stropdassen en een oorbel worden als wapen ingezet, met de gewoonlijke ongelooflijke resultaten. De beste vechtscene komt aan het einde, op het dak van het Nedlloyd gebouw (hier dienstdoende als hoofdkwartier van de bad guys), waar Jackie het moet opnemen tegen Morgans beste vechters (een duo in de stijl van Mister Kitt en Mister Wynn uit Diamonds Are Forever, maar dan dodelijker en leniger). Dit gevecht wordt gevolgd door de nu al legendarische scene waarin Jackie de schuine zijde van het gebouw als glijbaan gebruikt. Alles bijelkaar is Who Am I? niet helemaal geworden wat men gehoopt had, vooral dankzij bovengenoemde montageperikelen. Maar daarbij moet wel gezegd dat ik me geen minuut met Who Am I? verveeld heb. Er valt veel te genieten, dankzij de actie, dankzij Jackies onmiskenbare charisma en niet in het minst dankzij de vele Rotterdamse locaties. Nu de director's cut nog. WHO AM I? regie: Jackie Chan & Benny Chan met: Jackie Chan, Michelle Ferre, Mirei Yamamoto, Ron Smerczak, Mike Lambert, Ed Nelson 1998 label: Universe Laser & Video (HK) 120 minuten Tom Mes