A Toy Story, deel 2
door Edgar Kruize

1977, Het jaar van de punk, de dood van Elvis, Grease en STAR WARS. Geen film heeft zoveel impact gehad op de ontwikkelingen in Hollywood als Star Wars. Naast de baanbrekende ontwikkelingen op het gebied van special effects, was Star Wars ook de eerste film die het merchandise apparaat ten volste heeft benut. Posters, t-shirts, buttons, comics, horloges, puzzels, zelfs rolschaatsen. Toch was het de speelgoedlijn die de geschiedenis in ging als een van de succesvolste ooit.

Bijna twintig jaar geleden lanceerde Kenner een van de grootste en meest succesvolle speelgoedlijnen aller tijden. De Star Wars speelgoedlijn verbrak alle records en zette nieuwe standaards voor de speelgoedbranche. Nu, jaren later, zijn de Star Wars action figures bij fans en verzamelaars nog steeds mateloos populair. Er gaat veel geld om in de handel van nog in de originele verpakking zittende Star Wars figuren en voertuigen. Het is dus niet vreemd dat Kenner brood zag in het opnieuw uitbrengen van de oude serie toen bekend werd dat Lucasfilm de originele trilogie weer in de bioscoop zou brengen.

Het dilemma waar Kenner mee zat was dat men niet precies wist wat te doen. De oude serie opnieuw uitbrengen zou niet echt veel enthousiaste reacties opleveren. Een ander idee was om de figuren iets groter te maken. Hier werd ook vanaf gezien omdat het voor Kenner van groot belang was dat de oude en nieuwe serie Star Wars figuren en voertuigen naast elkaar gebruikt konden worden (de 'nieuwe' Luke moest bijvoorbeeld nog in zijn 'oude' X-Wing passen. Bijkomend voordeel was daarbij dat men de oude mallen weer kon hergebruiken om nieuwe voertuigen te maken. Uiteindelijk koos men ervoor om nieuwe figuren te maken in een nieuwe stijl of zoals Tim Hall, product manager bij Kenner het zegt: "we felt we could give the line a whole new feel, staying close to the movies but bringing it to life for the nineties". Het grootste probleem daarbij was het vinden van de juiste balans. De nieuwe lijn moest zowel verzamelaars als kinderen aanspreken. Dit hield in dat de figuren realistisch en gedetailleerd moesten zijn en daarnaast een heldhaftige uitstraling moesten hebben die kinderen aanspreekt.

Feitelijk hield dit in dat de figuren er nu uitzien alsof ze naar de sportschool zijn geweest. Sommige figuren komt dit mijns inziens wel ten goede; Darth Vader en Chewbacca zien er nu tenminste een beetje imposant uit. Jammer is wel dat ook Luke , Leia, Obi-Wan en zelfs C-3PO er nu uitzien alsof ze elke dag een uur in de sportschool doorbrengen. Kenner slaat hier volgens mij en met mij vele verzamelaars de plank flink mis. Luke hoort juist een smal mannetje te zijn die zijn krachten ontleent aan 'The Force'. Ook C-3PO is natuurlijk geen brede, heldhaftige robot. De voertuigen zijn wel vooruitgegaan door hun face-lift. De Millennium Falcon is nu voorzien van geluiden en extra lichteffecten. Daarnaast ziet hij er nu ook echt uit als 'a piece of junk' zoals hij in de film wordt genoemd. Ook Luke's X-Wing heeft een vernieuwd uiterlijk en is uitgerust met mooie geluidseffecten. Het voertuig waar vroeger al licht en geluid bij zat, de Snowspeeder is wat dat betreft minder spectaculair veranderd. Een van de betere veranderingen betreft de Speeder Bikes. Vroeger al een van mijn favoriete speeltjes en nu rigoureus verbeterd. De Biker Scout wordt nu standaard bijgeleverd en is zo gevormd dat hij goed blijft zitten. De oude versie moest met zijn onbuigzame beentjes altijd vrij lastig op z'n zadel blijven zitten. Ook Luke is nu verkrijgbaar met een Speeder Bike, dus een Speeder Bike Leia zal wel snel volgen.

Hierin ligt weer meteen de kracht van de nieuwe Star Wars lijn. De nieuwe figuren zijn meer aangepast aan de situaties waarin ze zich behoren te bevinden. Dit heeft als voordeel dat ze veel beter in en op voertuigen passen en dat Kenner er nu alles aan doet om hele filmscenes te kunnen reconstrueren. Zo verscheen tegelijkertijd met Luke in Stormtrooper outfit ook een Han Solo in Stormtrooper outfit (in de originele lijn ontbrak deze versie). Daarnaast zijn diverse decors te koop, zoals de gang in de Death Star waar Luke, Han, Chewbacca en Leia in de afvalschacht verdwijnen of de slingerscene waarin Luke en Leia ontsnappen aan een aantal Stormtroopers.

Helaas heeft Kenner gemeend te moeten voldoen aan de eisen die de moderne jeugd aan action figures stelt. Verschillende varianten op Luke, Han, Chewie en Leia zijn nu verkrijgbaar. Varianten die absoluut niets met de films van doen hebben. Wat dacht je bijvoorbeeld van Luke met een 'Desert Skiff' of Han met een 'Smugglers Pack'? De handleiding hiervoor bij de oude serie was dat de nieuwe voertuigen en accessoires er uit moesten zien alsof ze in de film voor hadden kunnen komen. Deze 'deluxe action figures' zien er uit alsof ze in Terminator 2 meespelen. Het oorspronkelijke Star Wars gevoel is weg. Tragisch dieptepunt is hierbij de Shadows Of The Empire-serie. Deze speelgoedlijn is gebaseerd op een recent verschenen boek waarin de gebeurtenissen tussen The Empire Strikes Back en Return Of The Jedi worden verteld. Die periode had sowieso een soort mysterie voor de fans moeten blijven, maar ja.... Er worden dus gewoon nieuwe figuren op de markt gebracht die in geen velden of wegen in de films te bekennen zijn. Wat te denken van Prince Xizor, een plotselinge concurrent van Darth Vader of Dash Rendar, een collega smokkelaar van Han Solo? Figuren waar werkelijk niemand op zat te wachten, dus worden ze nu in duopacks verkocht. Xizor met Darth Vader en Dash Rendar met Luke, die dan voor de gelegenheid een Guard's Disguise heeft aangemeten gekregen. Erg leuk allemaal maar als fan en verzamelaar zit werkelijk niemand daar op te wachten.

Het ergste van de Shadows serie is Chewbacca die dan vermomd is als bounty hunter Snoova. Stel je voor; Chewie met kleren aan, een geverfde vacht en stekeltjes op zijn hoofd! Erger kan haast niet, temeer als je beseft dat Chewie in Return Of The Jedi weer gewoon lang haar op zijn hoofd heeft. Boycotten die handel!

Toch is het natuurlijk niet allemaal slecht. Kenner heeft nu, anderhalf jaar nadat ze met de nieuwe serie begonnen zijn, al ruim 50 verschillende figuren op de markt gebracht, waaronder een heleboel die in de oorspronkelijke serie nooit het levenslicht zagen. Eerder noemde ik al Han Solo in Stormtrooper outfit, maar ook Wedge, een Rebel Commander op Hoth, een Stormtrooper in Tatooine outfit en de Cantina Band zijn nu eindelijk uitgebracht. De topper blijft toch de langverwachte release van een Grand Moff Tarkin-figuurtje.

De reden dat Kenner plotseling zo snel zo veel uitbrengt heeft waarschijnlijk te maken met de veel kortere levensduur die films tegenwoordig hebben, voor je het weet zijn ze de bioscoop al weer uit en wacht het publiek op 'the next big thing'. Het speelgoed verdwijnt in de uitverkoopbakken en de producent moet weer inhaken op nieuwe trends. Dat is het grote verschil met de oude Star Wars lijn. Die was absoluut niet trendgevoelig en op sommige punten zelfs trendsettend. De Star Wars generatie zal dan ook altijd met een soort nostalgie terugblikken op die oude speeltjes waar ze mee opgegroeid zijn (vergeet niet dat die lijn ruim acht jaar heeft bestaan!), terwijl de jeugd van tegenwoordig de Star Wars poppetjes over een paar maanden tussen de Teenage Mutant Hero Turtles, Transformers en Power Rangers in een doos op zolder gooit.

Een ander probleem waar Kenner mee worstelt is de verkrijgbaarheid van de nieuwe lijn Star Wars artikelen. Hier in Nederland zijn de produkten amper te verkrijgen bij de grote speelgoedzaken als Intertoys of Bart Smit. Deze zaken kopen heel voorzichtig in, dus alleen Luke Skywalker, Han Solo en Darth Vader. Als je veel geluk hebt vindt je af en toe ook nog Obi-Wan of Chewbacca. Dit is niet alleen in Nederland het geval, maar in het overgrote deel van Europa is dit zo. De nieuwe lijn slaat eigenlijk alleen maar aan in de Verenigde Staten, waardoor het voor de echte fan toch moeilijk is om de nieuwe figuren te vinden. Over het algemeen zijn ze wel te vinden in stripspeciaalzaken of importwinkels, maar dan betaal je al gauw vijfentwintig gulden of meer!

Zeker nu de films uit de bioscopen verdwenen zijn, gaan de prijzen gelukkig weer een beetje omlaag. Soms zelfs de uitverkoopbakken in. Kijk eens rond bij je lokale speelgoedzaak. De kans is groot dat je er voor een prikkie met een mooie Tie Fighter de zaak weer uit loopt. Zet daarin een van je oude action figures (de enige echte) en je voelt je weer even jong!

Ga terug naar deel 1.