the Cult of New Core


S L I N T

Louisville, Kentucky de laatste grote stad in het midden van Noord-Amerika, verder naar het westen begint ‘Redneck’ country, verder naar het zuiden ook. De stad waar Cassius Clay alias Mohammed Ali is opgegroeid en de beroemdste bokser ooit werd. Verder gebeurde er helemaal niks in Louisville. Tot aan het einde van de jaren tachtig dan.

Mijn interesse voor onbekende popmuziek werd pas gewekt in 1991, dat jaar ontdekte ik dankzij Superchannel en MTV het bestaan van bandjes als The Stone Roses, Happy Mondays, maar vooral RIDE en dankzij Ride het Creation label. M’n collectie muziek van Engelse gitaarbandjes groeide en alles wat ik niet kon kopen dat huurde ik. Om op de hoogte te blijven ging ik Melody Maker lezen en in dat Engelstalige muziekblad maakte ik kennis met Amerikaanse alternatieve rockbands als Sonic Youth, Dinosaur Jr. en de Pixies, muziek die mij op eerste gehoor afgrijselijk in de oren klonk, maar na een tweede beluistering opeens heel mooi werd. In de interviews en columns van Melody Maker werd steeds vaker verwezen naar een onbekende band uit Louisville Kentucky. Uit de lofbetuiging die de band toegeschreven kreeg begreep ik dat het een heel bijzondere band moest zijn. Alles wat over Slint geschreven werd was in mysterie verhuld, de band had net een plaat uitgebracht, met de illustere titel ‘Spiderland’ en was onmiddellijk na uitbrengen uit elkaar gegaan. Steve Albini, toen al een gewaardeerde producer van ondere andere de eerste plaat van de Pixies, had eerder dat jaar een meer dan lovende recensie geschreven. Hij schreef dat van alle Amerikaanse bands die sinds 1980 muziek maakten er slechts drie belangrijke platen uitgebracht waren. Een van The Jesus Lizard, de ander was 'Spiderland' van Slint en over de derde liet hij zich niet uit.

De jaren tachtig in Amerika waren een aanloop voor wat in het begin van de jaren negentig tot bloei kwam in een jeugdcultuur die Grunge genoemd werd. Iedereen die een gitaar kon vasthouden maakte een plaat en ieder van die platen leek wel heel erg op Dinosaur Jr, Sonic Youth of Hüsker Dü. Dit gebeurde overal in Noord-Amerika, ook in Louisville. Zeer jonge muzikanten van een jaar of zestien richtten daar bandjes op waarvan de 'bekendste' Squirrel Bait was. Ook hun muziek klonk niet heel anders dan de soortgenoten over het hele continent, maar vrijwel ieder lid uit deze band heeft een rol gespeeld bij het op zijn kop zetten van de ondergrondse rockwereld in heel Amerika en ver daarbuiten.



Uit de as van Squirrelbait werd Slint half jaren tachtig opgericht door zanger/gitarist Brian McMahan, drummer Britt Walford, gitarist David Pajo en bassist Todd Brashear, die later vervangen werd door Ethan Buckler. Met zijn vieren maakten ze in 1989 hun debuut met 'Tweez', deze plaat, opgenomen door some fucking derd niffer, oftewel Steve Albini die niet met de eer wilde strijken, gaf een hint naar wat moest gaan komen. De plaat bevat een wervelwind aan geluid, songs zonder noemenswaardige tekst, maar met de bandleden in vreemde conversaties die wonderbaarlijk goed bij de muziek passen. Op dit debuut werd duidelijk dat de band anders was dan anders, nergens mee te vergelijken. Bovendien viel de plaat op door vreemd artwork en heel weinig informatie. 'Spiderland' is nog mysterieuser. Op de hoes staan de vier bandleden lachend afgebeeld terwijl ze in een plaatselijk meertje aan het zwemmen zijn. De titels van de nummers worden genoemd en geïnteresseerde zangeressen worden verzocht te reageren en that's it!

Ik huurde Spiderland, begin 1992 en in eerste instantie pakte de plaat me helemaal niet. Nog niet gewend aan overstuurde gitaren, dissonanten, wisselende ritmes en schreeuwende zang, was het moeilijk op eerste gehoor de schoonheid te waarderen. Tot de vijfde luisterbeurt waarbij mijn haren overeind gingen staan bij het horen van ' Don, a man ':

don stepped outside
it feels good to be alone
he wished he was drunk
he thought about something he said,
and how stupid it had sounded
he should forget about it
he decided to piss, but he couldn't

(a plane passed silently overhead
the streetlights, the buds on the trees
and the night,
were still)

it finally came, he took a deep breath
it made him feel strong and determined,
to go back inside

Nog nooit had ik een songtekst zo literair de sfeer horen beschrijven. De tekst wordt de luisteraar door Brian McMahan toegefluisterd en evenals de tekst geeft de muziek de beklemmende sfeer aan van de scene die beschreven wordt. Ondersteund door een simpel herhalend gitaarthema, die na deze scene uitbarst in een explosie van geluid. Gewend als ik was aan de vertrouwde popschema's als verse-chorus-verse, de afgezaagde vorm van veel rockliedjes, ik was op het verkeerde been gezet. Spiderland heeft me na die vijfde luisterbeurt nooit meer losgelaten. De zes nummers staan in mijn ziel gegrift en geven mij nog steeds rillingen en tinteling over mijn hele lichaam. Met als absolute hoogtepunt ' Good morning, captain ', waarin een scene wordt beschreven van een kapitein, die na het vergaan van zijn schip belandt op de traptreden voor een huis aan de kust en een kleine jongen ontmoet. Het nummer eindigd met een climax waarin Brian zijn longen letterlijk uitkost bij het schreeuwen van I miss you.



Door 'Spiderland' heeft Slint een enorme cult following gekregen. Het eerste jaar werden er redelijk wat exemplaren verkocht, maar dat werden er steeds meer. Ieder die de plaat hoorde raakte er zo in de ban van, dat hij het anderen wel moest laten weten hoe goed de plaat wel is. Zo werd 'Spiderland' in de jaren erna de voornaamste plaat waar iedere zichzelf respecterende muziekliefhebber op zijn minst van gehoord had, maar vooral koesterde. In zijn recensie deed Steve Albini twee voorspellingen: In 10 years it will be a landmark and you'll have to scramble to buy a copy then. en My instincts tell me the dry spell will continue for a while possibly until the bands Slint will inspire reach maturity. De eerste voorspelling is dubbel en dwars uitgekomen, het is alweer zes jaar geleden dat Spiderland voor het eerst uitkwam en het is een algemeen geaccepteerd referentiepunt voor de Amerikaanse underground. Met de verkrijgbaarheid valt het mee doordat platenlabel Touch and Go het album steeds opnieuw heeft laten bijpersen. Ook de tweede voorspelling bleek meer dan waar. De plotselinge hype rond grunge maakte dat de kwaliteit en variatie van Amerikaanse rockmuziek nog verder terugliep. Inmiddels heeft grunge zichzelf uitgeroeid en is de aandacht voor gitaarbands vrijwel definitief verdwenen, maar de Amerikaanse underground is nog nooit zo gevarieerd geweest als nu.

Slint heeft talloze bands beïnvloed, vooral in de omgeving Louisville en Chicago, zoals bijvoorbeeld Rodan, June of '44, Rachel's, Shipping News en The Sonora Pine. Maar ook de bandleden hebben ieder hun invloed gehad in de bands die na Slint zijn opgericht. Drummer Britt Walford heeft op 'Safari' van The Breeders meegedrumt en speelde later in Evergreen. Hij speelde samen met Brian en David op op de eerste plaat van de minstens zo invloedrijke Palace Brothers, de band van Will Oldham. Gitarist David Pajo speelt mee met de inmiddels wereldberoemde Tortoise, maar maakt ook muziek in zijn eentje als Arial-M. En Brian McMahan heeft een nieuw bandje opgericht met de naam The For Carnation en maakt daar muziek die doet herinneren aan de verstilde schoonheid van Slint. Nog een keer zijn ze samen de studio ze in gegaan om te proberen nieuwe songs te schrijven, maar dat is toen niet meer gelukt. Geen van drieën begrijpen ze iets van de verheerlijking van hun vroegere band. David zei in een interview :

'I don't even understand why people are so into it. I mean, I was into it at the time, and I think the music is good, but I didn't realize so many people liked it they'll come up and talk to me about it even now when we're touring (with Tortoise). They kinda put it on a pedestal like it was this huge, mysterious thing, but it wasn't really.'

En ook Brian :

'We worked really hard on Spiderland, I definitely felt much more personal about it. I thought it represented us as people, musically, a lot more than Tweez did. That's about it. It seemed like when we were around, and actively playing and stuff, that people's responses to us were fairly ambivalent. I thought it was funny when the press picked up on it. For an independent release, it had a strange sort of audience and kept selling three or four years after we recorded it; it still sells more copies than when it first came out. I guess I don't know what else to say. It's just a record, you know?'

Kunst is nog mooier als de kunstenaar zelf niet begrijpt waarom dat mensen het zó mooi vinden. Dat is wat met 'Spiderland' is gebeurt, de plaat en de band betekenen zo veel voor mij en veel andere mensen, dat het er echt niet toe doet wat de makers er zelf nog over zeggen. 'Spiderland' is nog steeds de belangrijkste plaat in mijn collectie.

Discografie:

1989: Tweez (Touch and Go)
1991: Spiderland (Touch and Go)
1994: Glenn/Rhoda (Touch and Go)
1997: Live Songs (Bootleg)
.

Joep Vermaat