Het GROTE JEROEN BOSCH interview (ergens zomer 1997) ..je kent die pagina van dat dertienjarig meisje wel waarschijnlijk. Nou, die is dus ook gewoon gemaakt door een vijfenveertigjarige kunstenaar. Dat zijn de grappen, je kunt je achter alles verschuilen op het Internet. Dat is het mooie van het Internet. 'En dat is het ontluisterende van een interview.' Als iemand een meester is gebleken in het zich verschuilen achter van alles op het Internet, dan is het wel Jeroen Bosch. Als sinds een jaar of twee het brein achter de Jeroen Bosch homepage. Gedurende dit korte, maar voor Internet begrippen eeuwige bestaan heeft zijn uitlaatklep op de wereld een bonte verscheidenheid aan vormen gekend. Waar de oorspronkelijke naam doet vermoeden dat het een kijkje is op de persoon Jeroen en wat hem zoal bezighoudt is zijn homepage en vooral het dagelijk nieuws het tegenovergestelde. Op zijn homepage leeft hij zich in in zijn alter ego Kolonel J.B. Bosch, die samen zijn trouwe helper Ingenieur H.J. Spruijt en met de wulpse onderbrekingen van Mejuffrouw van Veen de eigen en andermans gekte van alledag beschrijft. Dit interview brengt hopelijk meer helderheid in het verschijnsel Jeroen Bosch. 'Het vervelende is dat het ook steeds meer werk kost. Het dagelijks nieuws is dagelijk nieuws. Dat is ooit opgezet zonder voorbedachte rade en inmiddels zit ik dat samen met Hugo en anderen de hele dag te maken. Ik kan me het eerste nieuwsje nog wel herinneren over Roberto Jaketti en de Scooters. Waar zijn ze gebleven die toppers van toen? En Hugo, de ingenieur, ging daar natuurlijk meteen overheen en zette er nog een mailtje na en zo groeit dat in de loop der tijd tot een waar instituut. Ik geloof dat we sinds het oprichten ervan slechts één dag hebben gemist.' Zelfs in vakanties gaat het door. Hoe krijg je dat voor elkaar? 'We schrijven met z'n drieën dus is er altijd wel iemand thuis. Bovendien hebben ze in Griekenland ook Internet toegang. En zo zit de Ingenieur regelmatig in Amerika, meestal op hightech conferenties, dus die kan overal de homepage updaten.' Je begon de hele boel als simpele homepage en inmiddels is de hele boel al uitgegroeid tot instituut. 'En daardoor wordt het omschakelen ook steeds moeilijker. Want dat nieuwsarchief dat moet door blijven lopen. Gelukkig is het grotendeels vrij modulair van opzet en met een framesetje kun je heel gemakkelijk er een ander kleurtje aan geven, zonder dat je al die artikelen hoeft aan te passen. Het begint nu veel werk te worden om alles te veranderen. Jij leest het waarschijnlijk ook pas een half jaar.' Ik denk dat ik nu toch al zo'n jaar mee lees. Ik werd er toentertijd op geattendeerd door Joost van der Hoevens Fridge geloof ik. Dat is toch de manier om nieuwe sites te ontdekken. 'Ja, zo gebeurt dat bij mij ook vaak. Zo heb ik ook de pagina van Ellen "The Architect of Change" bij stom toeval ontdekt, terwijl ze er al tijden mee bezig was. Meestal kom ik er niet vaker dan een paar keer en als er niks veranderd is dan blijf ik weg. Met diezelfde gedachte zat ik ook toen we de nieuwspagina starten. Er moet in ieder geval iets zijn dat continu verandert. We hebben ook heel vroeg de beslissing genomen dat alles in het Nederlands moet, want het internet is zo gigantisch dat alles wel gerust wat kleinschaliger mag. Als ik op het Internet ronddwaal dan ben ik ook niet geinteresseerd in een of andere Koreaan of die Chinees. Het enige wat ik wel internationaal wil gaan maken is het First Virtual Arts Museum.' Alweer iets nieuws. Kosten al die initiatieven niet teveel tijd? 'Ik zit nu bijna aan de grens denk ik. Het mooiste zou zijn als iemand me er voor zou betalen. Ik zou betaald rustig iedere dag vier uur aan mijn pagina kunnen werken.' Maar inmiddels trek je toch wel wat publiek? 'Ik mag niet klagen. Toen met het WK (waarbij Jeroen een eigen pool organiseerde voor de meelezers - Red) kwamen er heel wat bij, maar op dit moment is het vrij constant en er komen veel mensen regelmatig terug. Tijdens die pool kwamen er natuurlijk vooral mensen die helemaal niet tot mijn doelgroep behoren en die heb je sindsdien ook niet meer gezien. Soms zie je zomaar opeens een hele hoop onbekenden opdoemen en dan weet je al dat je ergens genoemd bent. Zo is m'n site al eens besproken voor Kink FM, hij stond drie weken in de Nedstat gallery en ik ben daar ook eens site-of-the-day geweest en dan gaat het opeens hard. En daarvan blijven er af en toe wat hangen. En het is vooral interessant te zien dat m'n site door de week beter bezocht wordt dan in het weekend. Kennelijk zitten er heel wat in de baas z'n tijd mee te lezen en in het weekend laten ze het even voor gezien.' Heb je wel eens contact met je bezoekers? 'Dit is niet de eerste keer dat ik hier zit met een wildvreemde.' Maar wel de eerste keer dat je geïnterviewd wordt door een wildvreemde? 'Dat wel. Ik heb wel wat voorgesprekken gehad met Tros online, maar dat is misgelopen. Eerst wel veel contact gehad met de redactie enzo en toen opeens niets meer gehoord. Toch maar eens gebeld en toen ik de presentator uiteindelijk aan de lijn kreeg zei hij: "nou, zegt het maar". Hoezo zeg het maar, waar blijven de vragen? Die had hij niet. Daar had ik weinig zin in.' Heb je dankzij je site al wel wat contacten gelegd met mensen die je op geen enkele andere manier had ontmoet? 'Jazeker, neem nou Han Hoogebrugge. Daar heb ik in het begin een hele uitbundige correspondentie opgebouwd, dat ging verder dan het gemiddelde "leuke pagina heb je". Dat is overigens iets wat ik ook altijd doe wanneer ik iemand z'n site waardeer, laten weten dat ik het een leuke site vind. Omdat ik zelf weet hoe leuk het is om een reactie te krijgen. In sommige gevallen ontstaat er dan ook een levendige correspondentie. Han wist ook dat ik in Rotterdam woonde, dus kwam hij al heel snel met de suggestie om elkaar te ontmoeten in het echte leven. Terwijl ik juist iets had van niet. Omdat het mij eigenlijk niet zo interesseert, immers kan iedereen op het Internet zijn wie die wil zijn. Hij kan net zo goed een vrouw zijn of een man met een baard (Han is een man met een baard - Red).' Je hoeft elkaar niet per sé te zien. 'Inderdaad. Maar goed, dat doe je dan dus wel en dan blijkt het een uiterst aimabele jongeman te zijn en voor je het weet heb je op eens atelierruimte bij Het Wilde Weten. Nou, zulke dingen verzin je niet.' Hoe spendeer je je tijd op het internet? 'Ik browse eigenlijk niet zo vreselijk veel. Ik maak heel veel gebruik van nieuwsgroepen en op die manier ga ik op zoek naar creativiteit. Naar mensen die op eigen houtje publiceren. Want dat gaat zoveel gemakkelijker op het internet. Ik heb ook wel eens wat dingen op papier uitgegeven, maar dat kost vaak klauwen met geld en tijd en het brengt weinig op en je krijgt er een klein publiek door. Terwijl met de het dagelijks nieuws, op een ochtend heb je een idee, je voert het uit door wat berichtjes achter elkaar in te rammen. En hop je zet het op het net. En doordat je op het internet bent, kun je zo groot zijn als je zelf wilt. Je bent in principe gelijk aan de KLM. Hoewel, dat is nu minder zo, want het bedrijfsleven runt veel op het internet, maar het principe blijft. Ik denk wel dat het voor veel mensen veel moeilijker is geworden om mee te doen. Als je alleen al een blik werpt op de gemiddelde site zie je dat de kwaliteit beter wordt. Zowel voor bedrijven als homepages. Het wordt ook steeds moeilijker te zien voor je publiek wie er achter zit. Als een site goed ontworpen is denken heel veel mensen dat dat daar ook veel geld achter zit, terwijl het vaak niet meer is dan de inventiviteit en de vooruitstrevenheid van de makers. Dat probleem moeten jullie toch ook kennen?' Volgens mij denken veel van onze lezers dat we goed betaalde journalisten zijn in een experiment van een grote uitgever, terwijl het toch echt in onze achterkamertjes ontstaat. 'Die vertekening komt ook omdat er in die hele internet business met geld gesmeten wordt. Soms zucht ik als ik hoor dat een simpele sportsite voor 200 duizend gulden een jaar in de lucht wordt gehouden. Dat vind ik nogal wat. Ik heb mezelf wel eens afgevraagd wat m'n eigen pagina nou zou kosten met onregelmatig per dag een nieuwsje, dat omvormen iedere keer al die elementen zoals het virtual arts museum. Het feit dat twee man iedere dag nieuwsjes zitten te schrijven en daar twee uur voor kwijt zijn, zal op jaarbasis een aardig kostenplaatje opleveren.' Er gaat tijd en moeite in zitten en dan vraag je je wel eens af voor wie doe je het nou eigenlijk? 'Voor jezelf natuurlijk!' Krijg je er ook echt een kick van? 'Nou en of. Omdat je reacties krijgt en omdat je er mensen door leert kennen. Eigenlijk is het heel normaal om een schouderklopje te krijgen, want er zal nooit iemand zijn die je een mailtje stuurt om te zeggen wat voor een waardeloze site je maakt. Ik stuur zelf ook alleen maar positieve mailtjes. Mensen die er niks aan vinden gaan vanzelf wel weg.' Het aardige van de inhoud van de Jeroen Bosch homepage was voor mij de actualiteit en de andere kijk die jullie daar op geven. 'Ach, je leest 's ochtends de krant. Het komt regelmatig voor dat ik 's ochtends inlog om een nieuwsje te posten en dan blijkt dat Hugo mij voor is. Ik moet er soms heel vroeg bij zijn.' Is het altijd gebaseerd op het dagelijks leven? 'Nou, het is vaak een mengeling van feiten, fictie en roddel. Echte dingen hebben er ook in gestaan, want sommige dingen verzin je en sommige dingen zijn gewoon waar. Vaak ziet niemand het onderscheid. De ergste dingen kun je niet eens verzinnen. Wij waren eerder dan de meeste kranten met het nieuws dat Piet Vroon zwaar aan de alcohol was en waarschijnlijk helemaal gek. Een heleboel mensen zeggen dan dat we dat verzinnen. En nog geen maand later is hij dood.' Word je wel eens getipt? 'Nee. Maar het is wel een kwestie van de vakliteratuur in de gaten houden. Regelmatig de Weekend en de Privé doornemen.' Haal je daar ook je inspiratie vandaan? 'Een heleboel inspiratie komt gewoon uit een leeg hoofd. De beste nieuwsjes komen wanneer ik geen idee heb wat er nu weer op moet komen. Dan bedenk je uit wanhoop toch iets heel grappigs. Dat is ook een van de uitdagingen iedere dag. Het is verplicht dagelijks, er moet elke dag iets anders op staan, het mag niet lang blijven staan. Er zijn echt fantastische dagen geweest met fantastische nieuwtjes, die je zo zou kunnen laten staan, maar de volgende dag zijn ze echt verdwenen naar het archief. Het is vaak een voortdurende worsteling met jezelf, want je hebt niks in voorraad er moet steeds iets nieuws op staan, dus je put het voortdurend uit jezelf of uit je omgeving. Uiteindelijk zijn we met illustraties gekomen en dat maakt het moeilijker, omdat daar ook weer meer tijd in gaat zitten. Inmiddels zijn we het erover eens dat er iedere dag minstens een illustratie moet staan om de tekst wat te breken. De nieuwsjes zijn bewust kort, omdat niemand leest op het internet, mensen kijken. Vandaar dat illustraties ook zo goed werken.' Heb je ooit wel eens spijt gehad van een nieuwsje dat je geplaatst hebt? 'Een keer vond ik het naderhand te flauw voor woorden. Dat was toen het een keer heel hard vroor toen had ik een nieuwsje geplaatst met een goed plan om naar het station te gaan en over alle fietssloten te pissen zodat die vastgevroren zouden zijn. En toen ik het uiteindelijk zag staan dacht ik, "oh oh wat een lol, een poep en pies grap". Maar toen kreeg ik een mailtje van Han waarin hij schrijft dat hij nog nooit zo hard had gelachen voor een beeldscherm en dan ga je weer kijken en dan moet je zelf eigenlijk ook wel lachen, omdat je herkent wat iemand anders er in kan zien.' Wordt je kritischer op jezelf? 'Ja, hoewel het volume belangrijk blijft. Er moeten iedere dag voor mijn gevoel vijf nieuwtjes worden geplaatst en je kunt niet iets slechts schrijven, dus soms ben ik echt teleurgesteld in mezelf omdat het de ene dag heel goed lukt en de andere dag heel flauw alleen over seks gaat.' Seks is makkelijk scoren. 'Het is ook leuk. Ik heb het niet geplaatst, maar ik ben een tijdje bezig geweest om mijn eigen sekspaginas te maken, als extra trekker van de Jeroen Bosch homepage. Maar ik weet zeker dat als bezoekers op de splash komen dat ze altijd eerst naar de seks gaan en daarna waarschijnlijk de site weer verlaten en de rest er dus bekaaid van af komt.' Bovendien trek je de verkeerde bezoekers. 'Inderdaad en dat hoeft van mij niet. Eigenlijk ben ik meteen gestopt toen ik de Pretty Censored sectie van CTRL/ALT/DEL van ~real zag, dat was bijna expliciete porno, waarbij wel alles was afgeplakt, maar toch in een zo verrassende vorm, dat ik gelijk zag dat ik daar niet aan kon tippen.' Heb je dat ene plaatje gezien op zijn site? 'Oh met die twee kinderen en dat loepje en het onderschrift "doktertje spelen". Daar heb ik nog gelazer mee gehad van een of andere onderwijzer uit Bovenkarspel die vond dat het niet kon dat ik een link had geplaatst naar kinderporno. Terwijl het helemaal geen kinderporno is. Ja, het is schokkend. Het zijn twee naakte kinderen, het is qua vorm heel explicitiet, maar tegelijk ook heel ontschuldig binnen de context.' Het is als wipkippen in een achterbuurt om de junks weg te jagen. 'Ja, het wordt volkomen uit de context gerukt. En daar gaat het om op het internet. Vanalles is mogelijk. Iedereen kan doen wat hij wil en zijn wie hij wil.' Nou, u hoort het en verdere opheldering lijkt me overbodig: Jeroen Bosch bestaat niet.