JAIL OF NO RETURN

Regie: Ng Doy Yung Met: Karel Ng, Ku Feng, Richard Grosse 1994 Label: Eastern Heroes 92 minuten Dit gevangenisdrama probeert een mengeling te zijn van Papillon en de pseudo-realistische stijl van een film als Man Behind The Sun. Twee gevangenen komen aan op een niet nader omschreven gevangeniseiland, waar de enige reden voor vrijlating iemands zestigste verjaardag is. Als een soort race-reversal versie van Merry Christmas, Mr. Lawrence wordt het kamp bevolkt door uitsluitend Chinezen en is de commandant een totalitaire en wrede westerling. De twee nieuwkomers worden al meteen onderworpen en fysieke en psychische martelingen (een van de twee krijgt een minuut na aankomst een kogel door iedere voet) die vergezeld van veel 'fucks' door de commandant worden uitgevoerd. De kampbevolking bestaat uiteraard uit een breed scala aan verschillende karakters, met de onvermijdelijke ouwe grijsaard die op het punt staat vrij te komen (maar dat privilege door zijn eigen stommiteit verliest) en de sterke leider die rechtvaardigheid hoog in het vaandel heeft en zijn collega's probeert te beschermen door zelf de schuld op zich te nemen. Godzijdank blijven we verschoond van de clichématige homoseksuele verkrachter, die we uit elke Amerikaanse gevangenisfilm kennen. Jail Of No Return wordt door een aantal zwakheden gehinderd. Het belangrijkste is het ontbreken van een goed historisch kader. Zo is volledig onduidelijk waar het eiland zich bevindt (de inlay vermeldde Singapore, maar daar is in de hele film geen enkele aanwijzing voor te vinden), in welke tijd het verhaal zich afspeelt en ook wie het eiland nu eigenlijk bestuurt. De commandant klinkt als een Amerikaan en ook zijn superieuren zijn westers (een militaire eenheid heeft zelfs de benaming "Airborne" op de mouw van het te moderne uniform gespeld, wat eerder een naïeve poging tot authenticiteit is dan dat het een diepere bedoeling met zich mee draagt). De onduidelijkheid speelt de film parten. Dat de commandant een westerling is heeft waarschijnlijk meer te maken met frustratie, zoals wordt geïllustreerd wordt in een scene die prachtig is in zijn doorzichtigheid: de commandant bedrijft de liefde met een Chinese vrouw (die speciaal voor deze scene opduikt en daarna ook meteen weer verdwijnt), die er als een houten plank bij ligt en niet de indruk maakt erg opgewonden te raken van zijn onhandige gestoot. Hij geeft het op en beveelt een Chinese gevangene zijn rol over te nemen, terwijl hij zelf toekijkt. De Chinees brengt de vrouw vervolgens binnen no-time tot een hoogtepunt. Ondanks een sterk laatste half uur, waarin de getergde gevangenen besluiten wraak te nemen op het wrede regime, mist het fragmentarische Jail Of No Return de kracht en de emotionele lading van een film als Bullet In The Head.